“Çevresel sorunlar, adalet-menfaat terazisinin bozulmasıyla ilgili”

Eğitim


Üsküdar Üniversitesi İnsan Hakları Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (İHAMER) ile Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) tarafından düzenlenen ‘Gelecek Nesiller Açısından Çevre Hakkı’ Paneli’nde çevre sorunları farklı açılardan ele alındı. Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof Dr. Nevzat Tarhan, afet ve sellerin artması, küresel ısınma ve iklim değişiklikleri gibi sorunların adalet-menfaat terazisinin bozulmasıyla ilgili olduğunu söyledi. Prof. Dr. Tarhan, “Menfaat terazisi ağır bastığı zaman adalet bozuluyor. Çünkü güçlü olan daha çok alan kazanıyor, narsist olan daha çok kendi alanını büyütüyor.” dedi. Şu anda ciddi bir empati erozyonu olduğunu, insanoğlunun hiç ötekini düşünmeyip sadece kendi çıkarını düşündüğüne dikkat çeken Tarhan “Belki şu anda fark etmeyeceğiz ama doğayı yok ettiğimiz zaman aslında çocuklarımıza ve torunlarımıza zarar vermiş olacağız. Doğanın, hayvanların ve insanların da hakları var. Güçlü olanın zayıf olanı ezme felsefesi bütün bu hakları yok ediyor. Çevreciliğin en büyük düşmanı aslında bu.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi İnsan Hakları Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (İHAMER) ile Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) tarafından düzenlenen ‘Gelecek Nesiller Açısından Çevre Hakkı’ Paneli, pandemi tedbirleri nedeniyle çevrimiçi gerçekleştirildi.

 Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı: “İnsanın sağlıklı bir ekosistemde yaşama hakkı var”

 Panelin moderatörlüğünü yapan İnsan Hakları Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (İHAMER) Müdürü, Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, günümüzde tüm dünyayı etkileyecek boyutlara ulaşabilen ve küresel bir nitelik taşıyan çevre sorunlarının doğal sonucu olarak bozulan ekolojik dengenin, insan ve diğer canlıların yaşamlarını çok ciddi boyutlarda tehdit ettiğini söyledi. Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Oysa sağlıklı bir ekosistemde yaşama hakkının aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 100’den fazla devlet tarafından anayasal ya da hukuksal olarak bir hak olarak tanımlandığını söyleyebiliriz. Çevre hakkı, bütünün içinde en temel insan hakkı olan yaşam hakkının, insan olmanın bir uzantısı ve insanın maddi – manevi varlığının geliştirme hakkı ile de yakından bağlantılıdır.” dedi.

Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı: “Çevre sorunları ancak dayanışma ile çözülebilir”

Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Çevre sorunları ile etkilerinin özellikle günümüzde artması neticesinde yeni düzenlenmiş ve çerçevesi genişletilmiş bir hak olan çevre hakkı ve daha yaşanılır bir dünya için tüm insan toplulukları hep beraber dayanışarak elimizden geleni yapmamız gerektiğini artık günümüzde artan çevre sorunları bağlamında çok iyi anlıyoruz. Çünkü çevre sorunları ancak tüm insanlar yanyana geldiği ve dayanıştığı takdirde çözülebilir. Diğer türlü tek tek insanların veya ülkelerin bu büyüklükteki sorunun üstesinden gelme imkanları maalesef yoktur. Çevre hakkı, bugünkü nesilleri olduğu kadar hatta daha fazla gelecek kuşakları ilgilendiriyor. Bu nedenle çevre hakkının yararlanıcıları arasında gelecek nesiller de önemli bir yere sahiptir.” diye konuştu. 

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Küresel İyi Oluş Manifestosu’nda çevresel tahribata yer verdik”

 Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan ise Üsküdar Üniversitesi olarak pandemi sonrası için “Küresel İyi Oluş Manifestosu” yayınladıklarını söyledi. Manifestoyu İngilizce’ye çevirip dünyada 500’ün üzerinde üniversiteye resmi olarak gönderdiklerini belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Manifesto neticesinde olumlu dönüşler de aldık. Manifestoda işlediğimiz konulardan birisinde de insanın aç gözlüğü neticesinde doğaya ve çevreye verdiği tahribattan, doğanın insanlıktan intikam almakta olduğundan bahsettik. Manifestoda geleceğimizin ve güzel mavi gezegenimizin daha barışçıl, daha sürdürülebilir, daha adil ve yaşanılabilir olması gerektiğinin altını çizdik. Mavi gezegenimiz ciddi şekilde sinyaller veriyor. İnsanlar evden çıkmadığında ozondaki delik bile küçülmüştü.” dedi.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “İnsan doğaya hoyratça davranan bir misafir”

İnsanın doğanın bir ürünü değil, doğaya hoyratça davranan bencil bir misafir olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “İnsan çevreye zulüm ediyor. Çevre ile insanın rekabetinin kapısını açan da maalesef İngiliz Felsefeci Francis Bacon’dur. Bacon, ‘doğayla insan rekabet halindedir, doğanın üzerine gidelim, bu çevreyi yok etmek değildir, insan üstün varlıktır ve çevreye hâkim olma hakkımız var’ diyerek çevre ile ilgili gelenekleri alt üst etmiş. Kızılderililerden ve dini öğretilerden duyduğumuz ‘doğaya saygı’ öğretilerinin de üstün insanın ortaya çıkmasını engellediğini ifade ederek rekabeti teşvik etti. Son derece insan merkezli bir yaşam felsefesi sorunu oluşturdu. İnsan merkezli yaşam felsefesi, doğayı tahribata uğrattı.” dedi.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Doğayı yok ederek aslında torunlarımıza zarar veriyoruz”

“Doğa, orta ve uzun vadede bizim hayat parçamızdır.” diyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, sözlerine şöyle devam etti: