Doğru ambalajlama gıdanın kalite kaybını azaltıyor

Eğitim


Sanayinin gelişmesiyle beraber artan tüketim, gıda ambalajlamanın önemini de artırdı. Uzmanlar, doğru seçilen bir ambalajın, gıdayı dış etkenlerden koruyarak kalite kayıplarını azaltacağını ve ürünün raf ömrünü uzattığını belirtiyor. Pandemi sürecinde gıda ambalajlamasının arttığını kaydeden uzmanlar, gıda güvenliği için çiğ yiyeceklere dokunulduğunda ve yemek hazırlama sırasında ellerin sıklıkla yıkanmasını, yiyeceklerle temas eden yüzey ve ekipmanların temizliğine dikkat edilmesini ve çiğ et ürünlerinin diğer gıda ürünlerinden ayrı tutulması gerektiğini vurguluyor.

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekoklu Gıda Teknolojisi Program Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Salih Tuncay ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Gıda Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Dr. İsra Toptancı, gıda ambalajlama konusunda değerlendirmelerde bulundu.

Dr. Öğr. Üyesi Salih Tuncay, sanayinin gelişmesiyle dünyada insanlığın büyük bir kesiminin tarımsal alanlardan uzaklaştığını, beslenme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla çoğunlukla işlenmiş ve paketlenmiş gıdalara yöneldiğini belirterek “Bu açıdan gıda kalitesini korumak, güvenliği artırmak ve hasat sonrası kayıpları azaltmak, sürdürülebilir bir gıda sisteminin temel hedefleridir. Gıdanın üretiminde çıkış kalitesi ne kadar yüksek seviyede olursa olsun iyi bir koruma teknolojisi uygulanmazsa tüketicinin o ürün için algıladığı kalite niteliklerinde önemli kayıplar meydana gelecektir. Bu da enerji ve maliyet kayıpları demektir.” dedi.

Doğru ambalaj ürünün raf ömrünü uzatır

Bu kayıpları önlemek için ambalajların devreye girdiğini ve gıda endüstrisinde çok önemli bir yeri olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Salih Tuncay, “Gıda endüstrisinde ambalaj materyalleri, gıdayı depolama ve taşıma aşamalarında, mikrobiyal, fiziksel ve kimyasal kontaminasyondan korumak amacıyla kullanılmaktadır ve bu nedenle gıda üretiminde zorunlu bir unsur olarak rol almaktadır. Taze ve işlenmiş gıda endüstrisinde çiftlikten tüketiciye taze ve işlenmiş gıda ürünlerini işlemek, saklamak ve dağıtmak için çok çeşitli ambalaj malzemeleri ve ambalaj formatları kullanılmaktadır. En temel şekli ile ambalajlama, içerisinde bütünlüğünü koruduğu ürünü muhafaza eden, ürün özelliğinin devamlılığını sağlayan ve alıcıya ürün hakkında bilgi veren sistemlerdir. Doğru seçilen bir ambalaj, gıdayı dış etkenlerden koruyarak kalite kayıplarını azaltır ve ürünün raf ömrünü uzatır.” 

Gıdanın doğru ambalajlanması çok önemli

Gıda alanında en önemli konulardan birinin gıdaların ambalajlanması olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Salih Tuncay, “Ambalajın temel görevi, gıdanın dalından koparıldıktan sonra ve kesim anından sonra ham ürünlerin veya işlenmemiş taze ürünlerin işlem sonrası özelliklerini koruyarak istenilen kalitede tüketiciye ulaştırmaktır.” dedi.

Gıda ve ambalaj etkileşimine dikkat!

Gıda ambalajının, ambalaj materyali ve gıdanın kimyasal özellikleri gereği, ambalajlama ve depolama sıcaklığı, UV ışığına maruz kalma ve ürünün depolama süresi gibi koşullara bağlı olarak ambalaj materyali gıdanın etkileşebildiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Salih Tuncay, gıda ile ambalaj etkileşimi sonucu istenmeyen durumların ortaya çıktığını söyledi.

Dr. Öğr. Üyesi Salih Tuncay, bunları korozyon, sülfür kararması ve migrasyon olarak sıraladı.

Korozyon: Teneke ambalajlarda gıdada kalite kaybına yol açan ve raf ömrünü kısıtlayan başlıca değişimlerdir. Burada gıdanın renk, koku ve tadında bozulmalar ortaya çıkmaktadır. Özellikle doymamış yağ asitleri içeren yağ oranı yüksek gıdaların oksijenle hızlı bir şekilde oksidasyona uğradığı süreçlerdir.

Sülfür kararması: Özellikle yüksek oranda protein içeren ürünler, laksız veya gözenek içeren laklı kutularda konserve yapılınca, kutu iç yüzeyinde esmer, siyah ve koyu mavi lekeler oluşmaktadır. Her iki durumda da kutu dış yüzeyi laklanmalıdır, kalay kaplama miktarına dikkat edilmeli ve tenekenin çizilip kalay katmanının zarar görmesi önlenmelidir.

Migrasyon: Bu etkileşim, gıda ile temas halinde bulunan ambalaj materyalinden gıdalara ayrıca gıdadan ambalaja doğru gerçekleşen bulaşmalara neden olmaktadır. Bu noktada önemli olan hangi gıda ile hangi ambalaj materyalinin hangi sıcaklıkta ve ne kadar sürede temas edeceği konusudur.