Greenpeace, ‘Zonguldak için başka bir hayat mümkün’ diyor

Eğitim


Greenpeace Akdeniz Zonguldak’ta bir adil dönüşüm kampanyası başlattı. Kömürlü termik santraller kaynaklı hava kirliliği nedeniyle çok ciddi sağlık sorunları yaşanan Zonguldak, Covid-19’un Türkiye’yi de tehdit etmeye başladığı ilk günlerde, 30 büyükşehirle birlikte karantinaya alınmıştı. Ciddi akciğer ve solunum yolu hastalıklarıyla mücadele eden şehirlerin başında gelen Zonguldak’ta kömüre bağlı ekonomi hem halk sağlığı hem de çevre, toplumsal refah ve iktisadi istikrar açısından alarm veriyor.

Zonguldak’ta yaklaşık 200 yıldır süren kömür madenciliği, başta demir-çelik sanayii olmak üzere, çeşitli sektörleri destekledi. Bir ekonomik sektör olarak, şehrin ekonomisine ve sosyal yaşamına önemli katkılarda bulundu. Ülkeyi tenisle tanıştıran illerin başında gelen Zonguldak, özellikle 1950ler ve 1980ler arasında sosyo-ekonomik ve kültürel olarak en parlak dönemini yaşadı. Ancak kömür madenciliği bir süre sonra şehirde halk sağlığı, çevre, ekonomi ve toplumsal yapı üzerinde olumsuz etkiler bırakmaya başladı. Madenlerde çalışan işçiler arasında kömür tozuna bağlı akciğer hastalıkları ve kas iskelet sistemi sorunları arttı, faciayla sonuçlanan maden kazaları yaşandı. Özellikle kömürlü termik santrallerin kömür yakarak yarattığı hava kirliliği kronik bir soruna dönüştü, Zonguldak halkı arasında çocukları bile etkileyen akciğer hastalıkları ve kanser vakaları artış gösterdi. 

Bu tablodan yola çıkarak Zonguldak için başka bir hayatı mümkün kılmayı amaçlayan Greenpeace, şehri tekrar canlandırmak için Adil Dönüşüm kampanyası başlattı. Bu projeyle Zonguldak’ın iklim ve çevre dostu ekonomik potansiyelinin ve istihdamının geliştirilmesi, doğal ve tarihi güzelliklerinin tekrar ortaya çıkarılması, bölge turizminin canlandırılması, şehrin doğa, kültür ve sanatseverler için buluşma noktası haline getirilmesi hedefleniyor.  

 Zonguldak halkı, yüzünü aydınlık yarınlara dönmek istiyor 

Greenpeace Akdeniz İklim ve Enerji Proje Sorumlusu Onur Akgül, “Zonguldak için bir zamanlar gelişim anlamına gelen kömür, artık şehir halkı için maddi ve manevi anlamda bir yıpranma sebebi, yaşamı zorlaştıran bir faktör haline geldi. Zonguldak, adil bir dönüşümü, doğal güzellikleri ve kültürel yönüyle ön plana çıkmayı hak ediyor. Zonguldak halkı, kömürlü termik santrallerden kurtulduğu, çevre dostu bir ekonomi planlamasıyla yüzünü aydınlık yarınlara dönmek istiyor. Bu dönüşüm için belediyeler harekete geçmeli ve Zonguldak’ta iklim dostu bir ekonomi ve kentsel tasarım stratejisini planlarına dahil etmeli. Biz de Zonguldak’ta adil dönüşüm sürecini desteklemek için bir kampanya başlattık. Bu alanda hazırladığımız geniş kapsamlı bir çevre ve halk sağlığı raporunu kamuoyuyla paylaştık. Ayrıca Zonguldak halkının ve kaçak madende çalışmak zorunda kalan insanların değişim taleplerini konu alan videolarımızla sosyal medyada kampanyamızı destekliyoruz” dedi. Akgül, belediye planında yer alması gereken aksiyonları şu şekilde sıraladı: 

Zonguldak’ın alternatif ekonomileri geliştirecek şekilde yeniden tasarlanması,

İşçiler için adil geçiş fonu oluşturulması,

İklim dostu girişimcilere ve üreticilere hibe, kredi, vergi indirimi, işletme bilgisi & kapasite artırımı vb. teşvikler verilmesi,

Enerji dönüşümünün önceliklendirilmesi; yenilenebilir enerji alanında istihdam olanaklarının yaratılması ve mesleki eğitimlerin verilmesi,

Özellikle kömürle bağlantılı sektörlerde çalışanlar için bu eğitimlerin önceliklendirilmesi ve ücretsiz gerçekleştirilmesi,

Kömür nedeniyle atıl ve kirli duruma gelen arazilerin rehabilitasyonu, şehre yeniden kazandırılması.

Zonguldak’ta hava kirliliği ve iş kazaları, başlıca ölüm nedenleri arasında yer alıyor  

Greenpeace’in Zonguldak için hazırladığı çevre ve halk sağlığı raporundaki çarpıcı veriler şöyle: